روایت ایستادگی شبکه‌ای که یک روز هم متوقف نشد

به گزارش خبرنگار شهرداری ها؛با وجود آسیب‌دیدگی گسترده بخشی از تأسیسات آب و فاضلاب هرمزگان در جریان جنگ ۴۰ روزه شبکه تأمین و توزیع آب استان بدون توقف به فعالیت خود ادامه داد؛ اتفاقی که به گفته مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان، حاصل حضور مستمر نیروهای عملیاتی، آمادگی قبلی و استفاده از ظرفیت سامانه‌های هوشمند مدیریت بحران بود.

عبدالحمید حمزه‌پور در نشست مشترک با محمد امجد، مدیرکل دفتر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، با تشریح شرایط زیرساختی استان اظهار کرد: بیش از ۱۸ تأسیسات آب و فاضلاب هرمزگان در جریان جنگ بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد آسیب دیدند، اما سرعت حضور نیروهای عملیاتی و اقدامات انجام‌شده مانع از ایجاد اختلال گسترده در تأمین آب شرب شد.

وقتی زیرساخت حیاتی در خط مقدم قرار گرفت

در روزهایی که شرایط استان تحت تأثیر جنگ قرار داشت، گروه‌های عملیاتی آبفا در شهرستان‌ها، مناطق ساحلی و جزایر در‌آماده‌باش بودند. نیروها در نخستین فرصت پس از وقوع حادثه به محل اعزام شدند و عملیات رفع آسیب و بازگرداندن تجهیزات به مدار را دنبال کردند.

به گفته حمزه‌پور، برخی کارکنان آبفا در این مدت ساعت‌های طولانی و به شکل مستمر در میدان حضور داشتند؛ چراکه در مناطق جنوبی و جزیره‌ای، توقف یک خط انتقال یا از مدار خارج شدن یک تأسیسات می‌تواند مستقیماً بر زندگی مردم اثر بگذارد.

مدیرعامل آبفای هرمزگان همچنین از همراهی مجموعه‌های استانی و ملی در این شرایط قدردانی کرد و گفت حمایت وزارت نیرو، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، استانداری، نمایندگان مجلس و دیگر مجموعه‌های پشتیبان در تأمین تجهیزات، مخازن، تانکرهای آبرسانی و سایر نیازهای عملیاتی نقش مهمی داشت.

۷۰ ساعت کار مداوم برای بازگرداندن شبکه
بحران آبفا در هرمزگان تنها به روزهای جنگ محدود نبود. پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه، بارندگی‌های شدید در بندرعباس فشار مضاعفی بر شبکه‌های قدیمی وارد کرده بود.

قدمت بخش‌هایی از شبکه آب و فاضلاب، به‌ویژه شبکه جمع‌آوری فاضلاب، موجب شد بارندگی‌ها حوادث متعددی ایجاد کند. در این میان، نیروهای عملیاتی آبفا برای بازگرداندن شبکه به وضعیت عادی، در برخی موارد بین ۴۸ تا ۷۰ ساعت به صورت پیوسته فعالیت کردند.
این تجربه، عملاً آمادگی نیروهای آبفا را برای ورود به شرایط دشوارتر افزایش داد؛ شرایطی که اندکی بعد با وقوع جنگ، ابعاد تازه‌ای پیدا کرد.

فناوری؛ چشم سوم آبفا در زمان بحران

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مدیریت بحران آب در هرمزگان، استفاده از سامانه‌های هوشمند و یکپارچه بود؛ سامانه‌هایی که در شرایط عادی برای مدیریت شبکه کاربرد دارند، اما در زمان بحران به ابزاری برای تصمیم‌گیری سریع تبدیل شدند.

بر اساس توضیحات مدیرعامل آبفای هرمزگان، اطلاعات مربوط به حوادث، تصاویر، گزارش‌های میدانی، وضعیت اکیپ‌های عملیاتی، خودروها و تانکرهای آبرسانی در این سامانه‌ها ثبت و مدیریت می‌شود.

در جریان جنگ نیز اطلاعات آسیب‌های واردشده به تأسیسات و تجهیزات در سامانه ثبت شد و این داده‌ها در برنامه‌ریزی برای بازسازی و آبرسانی مناطق آسیب‌دیده مورد استفاده قرار گرفت.

وجود اطلاعات فنی مربوط به شبکه‌ها،تجهیزات، تأسیسات و نقشه‌ها نیز موجب شد نیروهای اجرایی در برخی مناطق بدون اتلاف زمان برای مطالعات اولیه یا اعزام مشاور، به اطلاعات مورد نیاز دسترسی داشته باشند.

قشم؛ تقویت یک مسیر حیاتی

در میان اقدامات انجام‌شده، قشم یکی از نقاط مهم بود. طبق اعلام حمزه‌پور، در دوران جنگ بیش از ۲۰ کیلومتر خط انتقال آب در این جزیره اجرا و وارد مدار شد.

همزمان طرح‌های جایگزین دیگری نیز برای افزایش پایداری تأمین آب در قشم در دست اجراست؛ اقدامی که با توجه به جزیره‌ای بودن منطقه و محدودیت منابع جایگزین، اهمیت ویژه‌ای دارد.

از فشارسنج تا هشدار خودکار

آبفای هرمزگان در کنار سامانه‌های مدیریتی، توسعه تجهیزات ابزار دقیق و اینترنت اشیا را نیز دنبال می‌کند.

بر اساس این طرح، ایستگاه‌های پمپاژ و نقاط مختلف فشارسنجی در شهرها به تجهیزات هوشمند مجهز می‌شوند. در بسیاری از شهرهای استان این تجهیزات نصب شده و روند توسعه آن ادامه دارد.

مزیت این فناوری آن است که در صورت افت فشار یا از کار افتادن یک تجهیز، سامانه می‌تواند به شکل خودکار هشدار دهد و محل و نوع مشکل را مشخص کند. به این ترتیب، نیروهای عملیاتی به جای جست‌وجوی طولانی برای یافتن محل حادثه، مستقیماً به نقطه مشکل اعزام می‌شوند.

این سرعت عمل در استانی مانند هرمزگان که بخش‌هایی از آن با محدودیت منابع آب و شبکه‌های گسترده انتقال مواجه است، می‌تواند تفاوت میان یک اختلال کوتاه‌مدت و یک بحران جدی باشد.

اطلاع‌رسانی؛ بخش دیگری از مدیریت بحران

مدیریت بحران تنها به تعمیر تأسیسات ختم نمی‌شود. اطلاع‌رسانی به‌موقع به مشترکان نیز بخشی از همین فرآیند است.

سامانه‌های آبفا امکان شناسایی نقاط دارای افت فشار یا کم‌آبی را فراهم کرده و در صورت بروز مشکل، می‌توان از ظرفیت پیامک و اطلاعیه برای آگاهی‌رسانی به مردم استفاده کرد.

حمزه‌پور این موضوع را در شرایط جنگی دارای اهمیت ویژه دانست و تأکید کرد اطلاع‌رسانی صحیح می‌تواند در مدیریت افکار عمومی و جلوگیری از شکل‌گیری شایعات و جنگ روانی مؤثر باشد.

آب؛ مأموریتی که در جنوب تعطیل‌بردار نیست

هرمزگان با صدها کیلومتر نوار ساحلی، جزایر متعدد و مناطقی که در برخی موارد تنها به یک منبع تأمین آب متکی هستند، از حساس‌ترین استان‌ها در حوزه پایداری شبکه آب محسوب می‌شود.

در چنین شرایطی، آسیب به یک تأسیسات یا خط انتقال، تنها یک مشکل فنی نیست؛ بلکه می‌تواند به سرعت به یک مسئله اجتماعی تبدیل شود.

با این حال، روایت آبفای هرمزگان از روزهای جنگ، روایت شبکه‌ای است که با وجود آسیب به بیش از ۱۸ تأسیسات، تلاش کرد جریان آب را متوقف نکند؛ روایتی که در آن فناوری، آمادگی عملیاتی و حضور نیروهای انسانی در کنار یکدیگر قرار گرفتند.

حمزه‌پور در پایان با اشاره به تلاش کارکنان آبفا گفت هدف مجموعه این بوده است که در سخت‌ترین روزها، آب پایدار مردم حفظ شود و این شرکت «شرمنده مردم نشود».

در نهایت، شاید مهم‌ترین بخش این روایت نه تعداد تجهیزات، نه طول خطوط انتقال و نه حتی سامانه‌های هوشمند باشد؛ بلکه استمرار خدمتی است که برای مردم، تا زمانی که جریان دارد، شاید دیده نشود اما لحظه‌ای که متوقف شود، اهمیت واقعی آن آشکار خواهد شد.