کمبود نیروی انسانی و ضعف سامانه‌های اطلاعاتی؛ دو مانع اجرای نظام ارجاع در هرمزگان

رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با ارائه گزارشی از روند اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در شهرستان بندرلنگه، از ثبت بیش از ۴۹ هزار ویزیت پزشک خانواده از ابتدای سال ۱۴۰۵ خبر داد و کمبود مراقبان سلامت، کمبود پزشک در مناطق روستایی و ناهماهنگی سامانه‌های اطلاعاتی را از مهم‌ترین موانع تحقق کامل این برنامه عنوان کرد.

به گزارش خبرگزاری خبرنگار شهرداری‌ها؛ پژمان شاهرخی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، در نشست بررسی وضعیت اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع با حضور محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور و جمعی از مسئولان حوزه سلامت، گزارشی از عملکرد این طرح و چالش‌های پیش‌روی آن در شهرستان بندرلنگه ارائه کرد.

وی با اشاره به جمعیت حدود ۱۴۱ هزار نفری بندرلنگه اظهار کرد: از مجموع جمعیت این شهرستان، ۴۴ هزار نفر تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی، ۶۷ هزار و ۸۰۷ نفر تحت پوشش بیمه سلامت و ۲ هزار و ۲۲۶ نفر نیز تحت پوشش بیمه نیروهای مسلح هستند. همچنین حدود ۱۱ هزار نفر فاقد پوشش بیمه‌ای هستند و وضعیت بیمه‌ای اتباع خارجی و برخی گروه‌های دیگر نیز نیازمند پیگیری است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با تشریح وضعیت نیروی انسانی این طرح افزود: در حال حاضر ۳۰ پزشک خانواده شامل ۲۲ پزشک در مناطق روستایی و هشت پزشک در مناطق شهری بندرلنگه فعالیت دارند و با اضافه‌شدن حدود ۴۰ هزار نفر از جمعیت شهری به برنامه، تأمین پزشک متناسب با جمعیت تحت پوشش اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

شاهرخی با اشاره به عملکرد پزشکان خانواده در سال جاری بیان کرد: از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون ۴۹ هزار و ۴۳۹ ویزیت توسط پزشکان خانواده انجام شده که میانگین ماهانه آن حدود ۶ هزار و ۵۹۲ ویزیت بوده است.

وی ادامه داد: در همین مدت چهار هزار و ۴۲۱ مورد ارجاع به سطوح تخصصی ثبت شده و برای سه هزار و ۵۶۲ مورد نیز از سوی پزشکان خانواده نوبت اخذ شده است که نشان‌دهنده شاخص حدود ۸۰ درصدی نوبت‌گیری برای بیماران ارجاعی است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان همچنین با اشاره به عملکرد بخش تخصصی بیمارستان شهید بندرلنگه گفت: از مجموع ۱۶ هزار و ۹۵۰ ویزیت انجام‌شده توسط متخصصان این بیمارستان، یک‌هزار و ۳۶۸ مورد از مسیر نظام ارجاع صورت گرفته است.

شاهرخی درباره میزان پوشش جمعیت شهری و تشکیل پرونده سلامت نیز اظهار کرد: بر اساس یکی از معیارهای محاسبه، حدود ۶۷ درصد جمعیت شهری دست‌کم یک‌بار توسط پزشک خانواده ویزیت شده‌اند، اما با اعمال معیارهای ثبت و تأیید اطلاعات در سامانه، این شاخص به حدود ۵۵ درصد می‌رسد.

وی بازگشت اطلاعات درمانی از سطح تخصصی به پزشک خانواده را یکی از الزامات اساسی اجرای نظام ارجاع دانست و تأکید کرد: نتیجه معاینات، بررسی‌ها و روند درمان بیماران پس از مراجعه به متخصص باید در اختیار پزشک خانواده قرار گیرد تا ادامه درمان بر اساس اطلاعات کامل و سوابق سلامت بیمار انجام شود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در ادامه، کمبود مراقبان سلامت را از چالش‌های جدی این برنامه برشمرد و گفت: بر اساس استاندارد تعیین‌شده، به ازای هر یک‌هزار و ۵۰۰ نفر جمعیت باید یک مراقب سلامت فعالیت کند؛ این در حالی است که بندرلنگه به ۲۶ مراقب سلامت نیاز دارد، اما تنها ۱۳ نفر در این حوزه مشغول فعالیت هستند.

شاهرخی همچنین نبود ارتباط برخط و یکپارچه میان سامانه‌های اطلاعاتی بیمه‌ها و مراکز درمانی را از دیگر موانع اجرای مطلوب نظام ارجاع عنوان کرد و افزود: ناهماهنگی در تبادل اطلاعات میان سامانه‌ها، روند پیگیری وضعیت بیماران و انتقال نتایج درمان به پزشکان خانواده را با مشکل مواجه کرده است.

وی در پایان بر ضرورت تأمین نیروی انسانی مورد نیاز، تکمیل پرونده‌های سلامت و ایجاد ارتباط مؤثر میان سطوح مختلف خدمات درمانی تأکید کرد و گفت: اجرای موفق نظام ارجاع مستلزم فراهم‌شدن سازوکاری منسجم است تا بیماران بدون اختلال و سردرگمی از سطح نخست خدمات درمانی به مراکز تخصصی و بیمارستان‌ها هدایت شوند.