معضل جدید زباله‌ها در خیابان‌های بندرعباس؛ از شیشه خودرو تا میان آسفالت!

این روزها شاید در خیابان‌های بندرعباس صحنه آشنایی را دیده باشید؛ خودرویی که در حال حرکت است و روی صندوق خودرو کیسه زباله قرار دارد یا ناگهان شیشه آن پایین می‌آید و یک کیسه زباله راهی چندین متر آن طرف‌تر روی آسفالت پرتاب می‌شود. این عادت ناپسند که به "زباله‌گردانی" معروف شده، به معضلی جدی برای پاکیزگی شهر و آرامش شهروندان تبدیل شده است.

به گزارش خبرگزاری شهرداری‌ها از بندرعباس، حمل و دفع غیراصولی زباله، این بار نه از سوی صنایع و پیمانکاران متخلف، که از سوی برخی شهروندان، چالش جدیدی را پیش روی مدیریت شهری بندرعباس قرار داده است. در حالی که سازمان مدیریت پسماند شهرداری طرح‌های گسترده‌ای مانند “تپش” (تفکیک پسماند از مبدأ) را برای تسهیل امور و مشارکت هوشمندانه مردم به اجرا درآورده است ، متأسفانه برخی عادات غلط شهری، زحمات شبانه‌روزی پاکبانان را بی‌نتیجه می‌گذارد.

یکی از این عادات که در هفته‌های اخیر گلایه‌های مردمی را به دنبال داشته، عادت قرار دادن کیسه‌های زباله در پشت خودرو یا پرتاب آن از پنجره است. این اقدام که گاه با هدف “رها شدن از زباله در مسیر” انجام می‌شود، نتیجه‌ای جز پخش شدن زباله‌ها در سطح معابر و زشت‌شدن سیما شهری ندارد.

پیامدهای یک عادت نادرست

شهروندان بندرعباسی که این روزها شاهد افزایش این رفتار هستند، بر چند پیامد منفی تأکید دارند:

۱. افزایش بی‌نظمی شهری: کیسه‌های زباله که از داخل خودرو به بیرون پرتاب یا پشت ماشین قرار داده می‌شوند، اغلب در میان خیابان‌ها پاره شده و زباله‌ها در سطح بلوارها پخش می‌شوند. این صحنه‌ها نه تنها برای گردشگران، که برای خود شهروندان نیز چشم‌اندازی نازیبا و ناخوشایند ایجاد می‌کند.

۲. فشار مضاعف بر پاکبانان: این اقدام ناصواب، زحمت پاکبانان زحمتکش را دوچندان می‌کند. نیروهای خدمات شهری که شبانه‌روز برای پاکیزگی شهر تلاش می‌کنند، مجبورند در میان ترافیک و با سختی فراوان، زباله‌های پخش شده در سطح سواره رو را جمع‌آوری کنند.

۳. مخاطرات زیست‌محیطی و بهداشتی: پخش شدن زباله‌های تر و خشک در سطح خیابان‌ها، محل تجمع حشرات و جانوران موذی شده و سلامت عمومی شهروندان را به خطر می‌اندازد. این در حالی است که بر اساس گزارش‌ها، روزانه بین ۳۵۰ تا ۳۶۰ تن زباله در بندرعباس تولید می‌شود که بخش قابل توجهی از آن بدون تفکیک به سایت دفن منتقل می‌شود .

توصیه‌ها و راهکارها

خبرگزاری مهر در راستای رسالت اجتماعی خود، ضمن محکوم کردن این رفتار غیرفرهنگی، راهکارهای زیر را برای بهبود وضعیت پیشنهاد می‌کند:

۱. نهادینه‌سازی فرهنگ “حفظ حرمت شهر”:
شهروندان باید بدانند که نگه‌داشتن زباله در خودرو تا رسیدن به مقصد و انداختن آن در سطل‌های مخصوص، یک وظیفه شرعی و قانونی است. می‌توان از ظروف دربسته کوچک برای جمع‌آوری موقت زباله‌های درون خودرو استفاده کرد.

۲. استفاده از ظرفیت‌های قانونی و نظارتی:
رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری بندرعباس پیشتر از توقیف خودروهای متخلف در زمینه تخلیه غیرمجاز پسماندهای ساختمانی خبر داده است . این ظرفیت قانونی می‌تواند با همکاری پلیس راهور و دادستانی، برای برخورد با متخلفانی که زباله‌های عادی را نیز در معابر رها می‌کنند، به کار گرفته شود. نصب دوربین‌های نظارتی در نقاط حساس و جریمه متخلفان می‌تواند بازدارنده باشد.

۳. بهره‌گیری از زیرساخت‌های هوشمند مدیریت پسماند:
شهرداری بندرعباس با اجرای طرح “تپش” و طراحی نرم‌افزار اختصاصی، بستری فراهم کرده تا شهروندان بتوانند روز و ساعت جمع‌آوری پسماند خود را از طریق اپلیکیشن تعیین کنند . شهروندان به جای رها کردن زباله در خیابان، می‌توانند از این ظرفیت‌های هوشمند برای تحویل اصولی زباله‌های خود استفاده کنند.

۴. مشارکت در طرح تفکیک از مبدأ:
سازمان مدیریت پسماند، ۱۲ نقطه تحویل پسماند خشک در سطح شهر ایجاد کرده است . با استفاده از این کانکس‌ها، نه تنها از حجم زباله‌های رهاشده کاسته می‌شود، بلکه گامی مؤثر در جهت بازیافت و حفظ محیط زیست برداشته خواهد شد.

در پایان باید گفت، زیبایی و پاکیزگی بندرعباس به عنوان نگین خلیج فارس، تنها با همکاری تنگاتنگ شهروندان و مسئولان محقق می‌شود. بیاییم پیش از آنکه پاکبانان به دنبال زباله‌های ما بیایند، خود حرمت شهر و زحمات آن‌ها را پاس داریم.